Simvastatine kennen we vooral als cholesterolverlager, maar in de officina zien we steeds vaker voorschriften voor simvastatine 2% crème.  Bij veel apothekers roept deze magistrale bereiding vragen op.  Wat is de indicatie van deze crème en welke basis is hiervoor geschikt? 

Plaatsbepaling

Simvastatine 2% crème wordt doorgaans off-label gebruikt voor de behandeling van porokeratose. Porokeratose is een zeldzame verhoorningsstoornis van de huid die zich uit in typisch ringvormige plekken met een ingezonken centrum omringd door een verhoornde schilferrand.   De aandoening kan zowel erfelijk als verworven zijn en kent verschillende klinische varianten, waarvan porokeratosis actinica disseminata superficialis (DSAP) en porokeratosis Mibelli de meest voorkomende zijn. 

Hoewel de aandoening meestal goedaardig verloopt, is regelmatig klinische opvolging aanbevolen vanwege een beperkt risico op maligne ontaarding (bij 7-11% van de patiënten).  Bescherming tegen zonlicht beperkt de verdere ontwikkeling van de letsels en vermindert het risico op huidkanker.  Behandeling is vooral aangewezen bij symptomatische (jeuk, pijn) of cosmetisch storende letsels.

Behandeling porokeratose 

Bij patiënten met enkel kleine laesies wordt behandeling met destructieve therapieën (cryotherapie, curettage en elektrodesiccatie, CO2-lasertherapie) of chirurgie voorgesteld.  Voor patiënten met grote of meerdere laesies die niet in aanmerking komen voor chirurgie of destructieve therapie, bieden lokale therapieën een optie (fluorouracil, imiquimod, retinoïden). 

Recente inzichten wijzen echter op een stoornis in de mevalonaatroute als onderliggende oorzaak. Mutaties in deze route zouden zowel leiden tot een tekort aan cholesterol in de huid als tot een opstapeling van potentieel schadelijke metabolieten, met de ontwikkeling van afwijkende epidermale keratinocyten tot gevolg.  Het enzym HMG-CoA-reductase speelt een belangrijke rol in dit proces.  Dit inzicht heeft geleid tot belangstelling voor topische statines, zoals 2% simvastatinecrème, als behandelingsoptie, al dan niet gecombineerd met 2% cholesterol. 

Werkingsmechanisme topisch simvastatine

Topisch simvastatine remt lokaal het HMG-CoA-reductase enzym in de huidcellen, wat zou leiden tot een verbetering van erytheem, schilfering en het aantal letsels.  Oorspronkelijk werd ook cholesterol toegevoegd om het lokale cholesteroltekort in het stratum corneum te compenseren en zo de barrièrefunctie van de huid te ondersteunen.  Recentere studies suggereren echter dat het statine mogelijk de belangrijkste bijdrage levert.

De crème wordt 1 tot meestal 2 keer per dag aangebracht.  De behandeling wordt doorgaans gedurende meerdere weken tot maanden toegepast, waarna het klinische resultaat wordt geëvalueerd. De optimale behandelingsduur is nog niet vastgesteld.

Magistrale bereiding

Simvastatine is gevoelig voor hydrolyse en oxidatie en is in waterhoudende preparaten maximaal stabiel bij licht zure tot neutrale pH.  Er wordt aangeraden een pH-meting uit te voeren als eindcontrole.    

Voor het bereiden van simvastatine 2% crème wordt Beelerbasis als geschikte crèmebasis vermeld.   

Voor bereidingen die gecombineerd worden met cholesterol, worden in de literatuur ook andere basissen beschreven, zoals de (niet-)gebufferde cetomacrogolcrème of eucerine cum aqua (1:1) (waterhoudende wolvetalcoholenzalf).  Ook witte vaseline, al dan niet gemengd met vloeibare paraffine, wordt vermeld (met of zonder toevoeging van 0,1% BHT).  

U kan de samenstelling van de basissen terugvinden op onze website, gewoon op de link klikken.

• Beelerbasis NF V
• Gebufferde cetomacrogolcrème TMF
• Niet-gebufferde cetomacrogolcrème TMF
• Waterhoudende eucerine NF VI

Simvastatine is beschikbaar als (niet terugbetaalbare) grondstof.  Het gebruik van de grondstof heeft als voordeel dat er geen andere hulpstoffen aan de crème toegevoegd worden. De bereiding kan ook gemaakt worden uitgaande van simvastatine 80 mg tabletten (bij voorkeur wordt gekozen voor witte tabletten).  Ook dan is de bereiding niet terugbetaald omwille van een wijziging van de toedieningsweg. Ondanks de grote hoeveelheid poeder zijn de tabletten eenvoudig te verwerken.