Nuttige informatie

Behandeling van schurft

Scabiës (of schurft) is in opmars.  De laatste tien jaar zien we zowel in België als wereldwijd een opvallend sterke toename van het aantal infecties.  In 2025 werd, in opdracht van het Departement Zorg (Vlaanderen), een nieuwe WOREL-richtlijn rond de behandeling van schurft gepubliceerd. 

We zetten de behandelopties met de bijhorende magistrale formules op een rij.

 

Schurft

Schurft is een van mens op mens besmettelijke infectieziekte van de huid, veroorzaakt door een parasiet, de scabiësmijt.  De aanwezigheid van de mijten en eitjes lokt een vertraagde type IV overgevoeligheidsreactie uit, wat zich uit in veralgemeende, hevige, voornamelijk nachtelijke jeuk, met specifieke lokale letsels op voorkeurslocaties, zoals roodheid, papels en gangetjes.  Secundair kunnen eczeem en infectie ontstaan.  Na behandeling kan de jeuk nog 2 tot 4 weken aanhouden (post-scabiës jeuk).

Gewone schurft is vervelend, maar ongevaarlijk en goed te behandelen.  Naast een correcte medicamenteuze therapie is het ook belangrijk hygiënische maatregelen (zowel bij de indexpatiënt als bij zijn nauwe contacten) strikt op te volgen.  Een effectieve behandeling richt zich op het verwijderen van de parasieten, het verminderen van de symptomen en het voorkomen van verspreiding.  Een goede therapietrouw is cruciaal voor een geslaagde behandeling.

 

Behandelingen

Behandelen van schurft

De WOREL-richtlijn stelt voor het behandelen van schurft vier behandelopties voor die qua effectiviteit als evenwaardig beschouwd kunnen worden.  De richtlijn houdt rekening met het vermoeden van stijgende resistentie tegen permethrine, maar op dit moment is nog geen definitieve conclusie mogelijk.  De keuze voor de behandeling is afhankelijk van de setting, de (relatieve) contra-indicaties, de voorkeur van de (ouders van de) patiënt en eventueel falen van een eerdere behandeling.  Voor details over de posologie en de gebruiksaanwijzing van de behandelingen verwijzen we naar de richtlijn.

U kan de samenstelling van de formules terugvinden op onze website, gewoon op de link klikken.

  • Permethrine 5% lokaal

    Permethrine hydrofiele crème 5% TMF (niet terugbetaalde formule) 

    De specialiteit Zalvor® 5% crème 30 g is terugbetaald. Een magistrale bereiding lijkt daarom enkel nuttig bij onbeschikbaarheid van Zalvor®.

    Het TMF bevat ook een formule voor een Permethrine emulsie 1% (niet terugbetaalde formule).  Deze formule kan als basis dienen wanneer een bereiding gewenst is die beter aangepast is voor gebruik op de hoofdhuid.

  • Benzylbenzoaat 25% lokaal

    Benzylbenzoaat emulsie 25% TMF (terugbetaalde formule)

  • Ivermectine 1% lokaal 

    De specialiteit Soolantra® 1% crème is niet geregistreerd voor de behandeling van schurft (= off-label gebruik).  De crème kan volgens de bijsluiter bovendien enkel in het gezicht gebruikt worden. Soolantra® 1% crème is niet terugbetaald. 

    Ivermectine 1% crème kan magistraal bereid worden, maar wordt eveneens niet terugbetaald.  Een gevalideerde formule met stabiliteitsgegevens is echter niet beschikbaar.  De pH voor optimale stabiliteit van ivermectine bedraagt 6,3, maar ivermectine blijft stabiel tussen pH 4 tot 8.  Als basis kan de (niet-)gebufferde cetomacrogolcrème voorgesteld worden.  Ter controle wordt best een pH-meting uitgevoerd op het eindproduct.  Gebaseerd op de richtlijnen van het Farmaceutisch Tijdschrift voor België (2010) is de houdbaarheid van deze crème 1 maand met bewaarmiddel of 1 week zonder bewaarmiddel.

            Niet-gebufferde cetomacrogolcrème TMF
            Gebufferde cetomacrogolcrème TMF

  • Ivermectine 0,2 mg/kg peroraal

    Ivermectine Substipharm® 3 mg is beschikbaar per 4 tabletten en terugbetaald mits attest van de adviserend geneesheer.  Dit attest is sinds 1 augustus niet meer vereist voor bewoners van woonzorgcentra.       

    Een magistrale bereiding van ivermectine gelulen is mogelijk, maar wordt niet terugbetaald.

 

Symptomatische behandelingen

Naast het behandelen van de schurftmijt, zijn ook symptomatische behandelingen mogelijk.  Om de (post-scabiës) jeuk te verlichten bestaan verschillende gelijkwaardige behandelopties.